द्वारा: सुरेश देशपांडे/बँक ऑफ इंडिया/ पत्ता: बी-१२,आसावरी, गुप्ते रस्ता, विष्णूनगर,डोंबिवली (प)४२१२०२/मो. ८३५६०३१७१०                    

नाते बँकींगपलीकडले......(Relation Beyond Banking…!)

मी बँक ऑफ इंडियात ४० वर्षे एक दिवस नोकरी करून सप्टेंबर २०१४मध्ये निवृत्त झालो.

आता माझे स्वत:चे छंद जोपासत आणि  जुन्या आनंददायी स्मृतींच्या स्मरणरंजनात रमत मी माझा वेळ व्यतीत करत असतो. बऱ्याचदा असंही वाटतं की ते दिवस किती छान होते!किती अडचणी आल्या, त्यातून कसे निभावून गेलो,बँकींग क्षेत्रातील किती बदलांना सामोरे गेलो, अनेक शाखांतून काम करताना भेटलेले सहकारी आणि विविध प्रकारचे ग्राहक या सर्वांच्या आठवणी,अनुभव हे माझ्या जीवनाचे संचित झाले. आणि हे सगळं अनुभव संचित मनाच्या तळाशी साठवत निवृत्तीची वेळ कधी आली हे कळलंच नाही.!   

आता पुलाखालून इतकं पाणी वाहून गेलं असलं तरी कधी एखाद्या निवांत संध्याकाळी शांतपणे बसलो असताना मनाच्या तळाशी साठलेले आठवणीचे क्षण अचानकपणे तरंगत वर येतात आणि मला सुखावतात.

असाच एक हृदयस्पर्शी अनुभव मला अनेकदा आठवतो.

त्या वेळेस मी मांडवी शाखेत स्पेशल असिस्टंट म्हणून सुरक्षित जमा कक्ष विभागात कार्यरत होतो. सुरुवातीचे काही दिवस कामाचे स्वरूप समजून घेण्यात आल्यावर लक्षात आले की अनेक ग्राहकांनी आपल्या कक्षाचे भाडे अनेक वर्षे भरलेच नव्हते. मी अशा ग्राहकांची यादी करून ज्यांचे  फोन क्रमांक उपलब्ध होते त्या सर्वांना फोन करून भाडे भरण्याविषयी सूचित केले, ज्यांचे फोन क्रमांक नव्हते अशांना पत्र पाठवले.

एकदा असाच मी  फोन केला. समोरच्या व्यक्तीने फोन उचलल्यावर मी त्या व्यक्तीला सुरक्षित जमा कक्षाचे भाडे भरण्याविषयी सांगितले. त्या व्यक्तीने उत्तर दिले की सुरक्षित जमा कक्ष ज्या व्यक्तीच्या नावावर आहे ते त्यांचे वडील होते आणि त्यांचे काही वर्षांपूर्वीच निधन झाले होते. फोनवर बोलणाऱ्या व्यक्तीला असा काही सुरक्षित जमा कक्ष आहे हेही माहीत नव्हते, तरीदेखील वडिलांच्या नावावर आहे म्हणून ती व्यक्ती बँकेत येऊन सर्व व्यवहार पूर्ण करण्यास तयार होती.

त्याप्रमाणे ते गृहस्थ बँकेत आले. मला भेटले, मी त्यांना त्यांच्या वडिलांच्या सुरक्षित जमा कक्षाचे भाडे किती थकले आहे ते सांगितल्यावर  त्यांनी सर्व पैसे भरले एवढेच नव्हे तर सुरक्षित जमा कक्ष रद्द करण्याविषयीची औपचारिकता पूर्ण केली. दरम्यान ते माझ्याशी बोलत होते. त्यांचे वडील माथाडी कामगार होते, आई गृहिणी होती आणि आईवडिलांनी  बरेच कष्ट करून या मुलांना शिकविले होते. गरिबी होती पण मुलांना त्यांनी काही कमी पडून दिले नव्हते आणि आता मुले चांगली मार्गाला लागलीत तर ते पाहायला  त्यांचे आईवडील हयात नव्हते. त्यांच्या बोलण्यात ती खंत आणि आई वडिलांविषयी खूपच प्रेम, जिव्हाळा जाणवत होता. बोलता बोलता मी त्यांच्या वडिलांच्या नावाचे कार्ड सहज म्हणून त्यांना दाखवले . कार्डावर त्यांच्या वडिलांचा आणि आईचा फोटो होता. तो फोटो पाहाताच त्या व्यक्तीच्या चेहऱ्यात फरक पडला, ते भावूक झाले आणि त्यांच्या डोळ्यात हळूहळू अश्रू जमा व्हायला लागले, माझ्या हातून त्यांनी कार्ड घेतले, काही न बोलता बराच वेळ कार्डाकडे पाहत ते बसले आणि मग मला गदगददलेल्या स्वरात म्हणाले “साहेब, माझ्या वडिलांचा आणि आईचा एकही फोटो आमच्याकडे नाही, हा फोटो मला द्याल का?”      

त्या गृहस्थाच्या सर्व प्रतिक्रिया मी ते आल्यापासून न्याहाळत होतो. केवळ वडिलांच्या नावावर काही व्यवहार बाकी होतं म्हणून ते आले होते, ते आले नसते तरी बँक त्यांना काहीच करू शकत नव्हती पण आपल्या वडिलांचे काहीतरी

आहे या भावनेतूनच त्यांनी व्यवहार पूर्ण केला होता. त्यांच्या आईवडिलांविषयीच्या भावनेची कदर, जाणीव मला निश्चितच होती. मी त्या गृहस्थांना आईवडिलांचा फोटो दिला, त्यांनी तो कपाळाला लावून आपल्या खिशात ठेवला आणि लाख मोलाचा ऐवज मिळाल्याच्या आनंदात ते गेले. मला वाटते माझ्या कृतीने ‘नाते बँकींगपलीकडले’ या माझ्या संस्थेच्या ‘बँक ऑफ इंडियाच्या’ ब्रीदाला मी जागलो आणि व्यवहारापलीकडेही माणुसकीचे म्हणून एक नाते असते ते नाते मी जपले...!

सुरेश देशपांडे/बँक ऑफ इंडिया/ पत्ता: बी-१२,आसावरी, गुप्ते रस्ता, विष्णूनगर,डोंबिवली (प)४२१२०२/मो. ८३५६०३१७१०